Stowarzyszenie Przejrzysty Rynek
Association for Transparent Markets
Europejski hegemon na wiatowych salonach
Koncesja pod kredyt lombardowy
Z ca pewnoci bariery wejcia do upkowego biznesu s niezwykle wysokie. Wystarczy powiedzie, e na kontynencie amerykaskim dokonano dotychczas 400 tys. odwiertw poszukiwawczych i eksploatacyjnych gazu i ropy z upkw, a kady z nich kosztowa rednio 2,5 do 3 mln dolarw. Postawiono na nogi ca now ga przemysu, ktra obsuguje poszukiwania i wydobycie tych surowcw. Jednak zyski oszaamiaj. Hurtowe ceny energii elektrycznej w USA spady o ponad 50 proc. (!), jak podaje agencja Bloomberg. Z 87 do 39 dolarw za megawatogodzin w cigu zaledwie trzech lat! Inne potencjalne sposoby wytwarzania energii stay si w USA nieopacalne. Na pki odkadane s projekty rozbudowy elektrowni atomowych czy inwestycji w odnawialne rda. Nic wic dziwnego, e w ostatnim ordziu o stanie pastwa prezydent Barack Obama ogosi: "Jestemy Arabi Saudyjsk gazu upkowego". USA licz, e dziki wydobyciu gazu upkowego zdobd przewag kosztow w produkcji energii. Odradzaj si tam tak energochonne sektory przemysu jak hutnictwo czy metalurgia.
Odstraszanie inwestorw
W Polsce dokonano zaledwie kilku odwiertw poszukiwawczych. Tempo poszukiwa wyranie spada. Liczba wydanych koncesji (dobrze ponad sto od 2007 roku) nie przekada si na intensywno poszukiwa.
Pastwo polskie wydaje si mao zainteresowane naszym nowo odkrytym bogactwem naturalnym i perspektyw znacznych przychodw finansowych. Koncesje na poszukiwanie wydawane s po bajecznie niskiej cenie. Z drugiej strony Donald Tusk z Jackiem Rostowskim ogosili ostatnio z hukiem wprowadzenie podatku od kopalin i eksperymentuj na KGHM. Podobno KGHM miaby odprowadza podatek, zanim jeszcze sprzeda mied. Taka konstrukcja podatku, doprawdy unikalna w wiecie, moe odstraszy chtnych na wydobycie gazu upkowego w Polsce. Nic wic dziwnego, e inwestorzy, zanim nie poznaj ram prawnych, struktury podatkw, regulacji geologicznych i rodowiskowych, ktre bd ich obowizywa, zwlekaj z przystpieniem do realnych poszukiwa.
Przedsiwzicie, ktre mogoby uczyni z Polski jeli nie Arabi Saudyjsk, to przynajmniej Kuwejt gazu upkowego, wymaga wysiku ze strony pastwa. Nie tylko w sferze prawa i podatkw, ale take wysiku finansowego i organizacyjnego. Choby elementy potrzebne do przeprowadzania odwiertw. Produkcja na miejscu skadnikw chemicznych do uwalniania gazu. Sprowadzanie zza oceanu zwiksza koszty. Niezbdne s zachty w formie ulg podatkowych. Lub te zamwie rzdowych. Budowa drg dojazdowych. Pozyskanie wd artezyjskich. Sie przesyowa. Magazynowanie. Struktura handlu. Kompetencje samorzdw lokalnych. Mona wymienia bez koca. Oczywicie przykady rozwiza s dostpne: Kanada, Norwegia, Teksas. Jednak bez zainteresowania i realnego zaangaowania pastwa do przodu nie ruszymy ani o centymetr.
Najwikszym jednak problemem okazuje si finansowanie poszukiwa. Zwykle gros rodkw pozyskuje si na giedach. Saw owiana jest gieda w Vancouver, gdzie za grosze mona kupi akcje spek poszukujcych bogactw naturalnych. Nie sdz, by nawet w przyblieniu podobnej wielkoci rodki mona pozyska z giedy w Warszawie (moe si myl?). Std sia finansowa kanadyjskich i amerykaskich firm. Ostatnio wysuchaem wywiadu z prezesem Shella. Mwi o programie inwestycyjnym. Wyglda na to, e ten wiatowy potentat w wydobyciu ropy naftowej, produkcji, dystrybucji i sprzeday paliw cae 100 proc. rodkw przeznaczonych na inwestycje w tym roku wkada w poszukiwania gazu i ropy naftowej z upkw! Oczywicie w Ameryce. Na jego mapie Polska nie istnieje. Zachystywanie si nazwami potentatw rynku energii, ktrzy wystpili o koncesje w Polsce i dostali je, jest wyrazem naiwnoci, bo wcale nie znaczy, e firmy te dokonaj znaczcych inwestycji. Potrzebuj bowiem do przedsiwzicia na tak skal infrastruktury i jasnych ram prawnych. Radz tu wrci do pocztku artykuu i policzy zera w liczbie powstaej z przemnoenia liczby odwiertw w Ameryce Pnocnej przez ich redni koszt - kto zdecyduje si na inwestycj na podobn skal, gdy widzi, e druga strona albo nie wie, o co idzie gra, lub te, co gorsza, ma ukryt agend.
Pastwo polskie sta na partycypacj finansow w przygotowaniu i wydobyciu gazu i ropy z upkw. Wystarczy na pocztek przeznaczy na ten cel 6,2 mld euro z NBP, ktre rzd zamierza odda na ratowanie bankrutw w strefie euro. Naleaoby te zmieni przeznaczenie rodkw na rozwj energetyki jdrowej. Dowiadczenia amerykaskie wskazuj, e energia z upkw jest nieporwnanie tasza, nie wspominajc o minimalnych zagroeniach rodowiskowych.
Pakiet klimatyczny
Przy tanich i pewnych dostawach gazu wytwrcy energii w sposb naturalny przeszliby na t wanie technologi, bo nie wymaga olbrzymich nakadw na ochron rodowiska. Wobec eratycznych, niepewnych i superdrogich dostaw gazu z Rosji wywiadczylibymy Unii Europejskiej nieporwnanie wiksz przysug, udostpniajc tani gaz upkowy z Polski. Zrzutka polskich firm paliwowych, przesyowych, energetycznych nawet po 100 mln zotych bdzie tylko kropl w morzu potrzeb. I wreszcie ostateczny argument, zaangaowanie finansowe pastwa upewnioby potencjalnych inwestorw o czystych intencjach gospodarza.
Oczywicie postawienie na gaz i rop z upkw rodzi wiele problemw politycznych i prawnych. Francuzom nie jest na rk odejcie Polski od programu rozwoju energetyki jdrowej. Tym bardziej e Tusk obieca Sarkozyemu zakup francuskiej technologii atomowej. Decydenci znad Sekwany zablokowali ju poszukiwania gazu upkowego w kilku europejskich krajach.
Tymczasem pod koniec stycznia na zlecenie Unii Europejskiej ukazaa si analiza unijnych przepisw regulujcych wydobycie gazu upkowego. Belgijska firma prawna Philippe & Partners uznaa przepisy, zarwno unijne, jak i krajw czonkowskich, za wystarczajce. Prawnicy podkrelili, e wymogi rodowiskowe w polskim prawie s bardziej wymagajce ni we Francji czy Niemczech. Przykadowo, w Polsce - w przeciwiestwie do Niemiec - naley uzyska dodatkow koncesj na odwierty i eksploatacj wody niezbdnej do wypukiwania gazu. Rwnie zestaw skadnikw chemicznych uytych w tym procesie podlega wczeniejszej akceptacji Ministerstwa rodowiska. We Francji wystarczyoby zda roczny raport z uytych rodkw chemicznych. Wedug europarlamentarzysty PiS Konrada Szymaskiego, nie naley si spodziewa w najbliszych latach nowych dyrektyw Unii Europejskiej, ktre mogyby utrudni wydobycie gazu niekonwencjonalnego w Polsce. To dobra wiadomo dla inwestorw.
Obserwacja tego, co dzieje si wok polskich upkw, nie napawa optymizmem. Wrcz przeciwnie, zgoda premiera na udzia w pakcie fiskalnym (Traktat o stabilnoci, koordynacji i zarzdzaniu w Unii Gospodarczej i Monetarnej) ubezwasnowolni nas, jeli chodzi o finansowanie inwestycji. Zapisy o tzw. deficycie strukturalnym id w poprzek interesom Polski, ktra jak powietrza potrzebuje rodkw na rozwj i eksploatacj z gazu upkowego. A przecie stworzenie infrastruktury do wydobycia i wykorzystania gazu upkowego moe si okaza rwnie kosztowne jak budowa drg i autostrad. Tusk chyba nie zdaje sobie sprawy, e kosztowne w utrzymaniu drogi, autostrady i stadiony wkrtce zaczn niszcze - nie bdzie nas sta na ich utrzymanie. Zaiste bez strategii rozwoju przemysu na miar Eugeniusza Kwiatkowskiego grube pienidze wydane na infrastruktur drogow oka si stracone. A przecie stawiajc na upki, moemy zyska 300 mld zotych w kolejnych perspektywach budetowych bez fanaberii Brukseli.
Jerzy Bielewicz dla Nasz Dziennik
prezes Stowarzyszenia "Przejrzysty Rynek"
Demokracja dla Grecji zabjcza (Nareszcie!)
Wiarygodnos mierzy si w CDS-ach(???)
wiatowy system finansowy na naszych oczach wali si w gruzy. Tymczasem dzie w dzie wmawia si nam, e gdzie jak gdzie, ale u nas banki maj si dobrze. C, do czasu. Bo rzeczywisty stan rzeczy w sektorze bankowym woa o pomst do nieba. Bdne przewiadczenie o sile finansowej bankw dziaajcych w Polsce umoliwia podtrzymywanie drenau naszej gospodarki. Przyczynia si: po pierwsze, do erowania bankw na Skarbie Pastwa, po drugie, do bezczelnego sigania do kieszeni Polakw po nieuprawnione zyski. Zaborczy charakter i ograniczenie suwerennoci gospodarczej pastwa manifestuje si przede wszystkim w podtrzymywaniu i wspieraniu zagranicznej wasnoci w polskim systemie bankowym zarwno przez rzd, jak i nadzr bankowy, sdy oraz prokuratury.
Bankowe eldorado
Banki, znacjonalizowane w Polsce po II wojnie wiatowej, peniy od tego momentu kluczow funkcj w systemie opresji stalinowskiego pastwa. System bankowy oparto na prawie bankowym, ktrego zrby pozostay do dzi niezmienione! O ile intencj komunistw byo zduszenie wasnoci i inicjatywy prywatnej, o tyle ze prawo bankowe uderzyo dzi w rodzime firmy, bo one te pozostaj bezbronne, zdane na miejscowe porzdki. W midzyczasie 70 proc. wasnoci polskiego systemu bankowego przeszo w obce rce. Jako wiano zagraniczni waciciele otrzymali wyprbowan bro z czasw stalinowskich, tzw. Bankowy Tytu Egzekucyjny (BTE). Stali si te ni mniej, ni wicej, tylko czci systemu wadzy... Zowieszcze postanowienia generowane przez banki dotyczce egzekucji i postpowania nakazowego [brzmi niczym wyrok sdu stalinowskiego - J.B.] maj w Polsce charakter dokumentu urzdowego i nie mog by podwaane! Jak niegdy stalinowska wadza, tak i dzi banki traktowane s jako nieomylne. BTE (ostatnio nieco zagodzony wobec klientw indywidualnych) regulujcy stosunki midzy kredytodawc a firmami (osobami prawnymi) pozostaje kuriozum na skal wiatow, pozwala bowiem na nieczyst gr i zwalczanie niechcianej konkurencji ze strony dynamicznych polskich przedsibiorstw. Dopki prawo i praktyka wymiaru sprawiedliwoci nie zmieni si, polskie mae i rednie firmy nie bd miay moliwoci ekspansji zarwno na rynku wewntrznym, jak i za granic, pozostan "mae" i "rednie", bo przedsibiorcy nieufni wobec bankw stroni bd od bliskiej z nimi wsppracy. Przez ostanie lata zagraniczne banki poszerzay swoje udzielne ksistwo w naszym kraju. Oczywistym przykadem s oszukacze opcje walutowe, ktre doprowadziy do wielu bankructw, czy wystawienie setek tysicy wacicieli mieszka na nieograniczone ryzyko walutowe i stp procentowych. Albowiem banki, korzystajc z uprzywilejowanej pozycji, w praktyce przerzuciy cae ryzyko kredytowe (stp procentowych i zmiany kursu walut) na swoich klientw. Odzwierciedlenie tego faktu znajduje si w umowach kredytw hipotecznych, ktre podpisuj Polacy. W praktyce daj one moliwo nieograniczonego drenau naszych zasobw. Do powiedzie, e klient banku, ktry zacign kredyt hipoteczny we frankach szwajcarskich w pierwszej poowie 2008 r. po kursie 2 z za franka, ma dzi, po 3 latach spacania kredytu, zobowizanie w zotych wobec banku o co najmniej 50 proc. wysze, przy spadajcych cenach nieruchomoci. Z tego te wzgldu banki za przyzwoleniem Komisji Nadzoru Finansowego daj dodatkowych zabezpiecze hipotecznych czy kosztownych dopat do ubezpieczenia kredytu. I jeszcze jedna niebagatelna rnica w prawie midzy Polsk a krajami pochodzenia spek-matek naszych bankw: polski klient w przeciwiestwie do Wocha, Amerykanina czy Niemca odpowiada za zobowizanie kredytowe do wysokoci zaduenia, a nie jak za granic do kwoty odzyskanej z tytuu egzekucji zabezpieczenia! Warto kredytw hipotecznych siga wanie 20 proc. PKB (w przyblieniu 300 mld z) i bdzie rosn, bo cigle brakuje okoo 1,5 mln mieszka w naszym kraju. Pozostawienie obecnego stanu rzeczy prowadzi do nieuniknionego krachu ju w niedalekiej przyszoci - klienci bankw zbankrutuj, pocigajc za sob same banki. Pki si da, utrzymuj one status quo poprzez rolowanie starych i zych dugw, umoliwiajc dunikom zaciganie nowych kredytw. Manipuluj te wartociami zabezpiecze kredytw, sztucznie pomniejszajc odpisy na rezerwy i straty na poszczeglnych kredytach. Nie bez przyczyny w naszych portfelach znale mona coraz wicej kart kredytowych. Oficjalne zobowizania gospodarstw domowych wobec bankw wzrosy w cigu roku o 14,4 proc. i wynosiy prawie 531 mld z na koniec III kwartau ubiegego roku. O jakiej skali problemu mwimy, niech wiadczy fakt, e zobowizania przedsibiorstw wobec systemu bankowego na koniec minionego kwartau wynosiy "tylko" 250 mld z, a wic przeszo dwukrotnie mniej. Polak wiele wytrzyma...
Lichy nadzr
Centralny Bank Szwajcarii w 2008 r. dwukrotnie przestrzega obywateli takich pastw jak Polska, Wgry czy Rumunia przed zaciganiem zobowiza (kredyty, opcje walutowe) we frankach szwajcarskich. W tym samym czasie Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) w Polsce uparcie milczaa. Bankowy interes krci si w najlepsze. Przyja te obojtn postaw wobec skandalu z opcjami walutowymi, na ktre zagraniczne banki nabray tysice polskich przedsibiorcw. Podobnie zachowywa si rzd. Co wicej, adne z pastwowych przedsibiorstw dotd nie wszczo postpowa odszkodowawczych przed sdami wobec bankw z powodu poniesionych strat! Niedawne rekomendacje KNF (T i S) dotyczce kredytw hipotecznych to musztarda po obiedzie. Co wicej, dzi KNF siga po star gwardi.
Wiceprzewodniczcym ds. bankw zosta Wojciech Kwaniak, jeszcze przed kilku laty Gwny Inspektor Nadzoru Finansowego, a pniej wiceprzewodniczcy Komisji Nadzoru Bankowego (KNB) przy Narodowym Banku Polskim (ju za Stanisawa Kluzy jako przewodniczcego KNB i KNF). Bankowcy s szczliwi. Wrci ten, ktry przeprowadzi ich przez prywatyzacje w Polsce. Moje dowiadczenie z KNB - z Wojciechem Kwaniakiem - sprowadza si do oficjalnego pisma, ktre wypyno z tego urzdu do KNF. KNB doniesienie o podpisaniu i zatajeniu przed rynkiem publicznym przez Bank Pekao SA znaczcych umw skwitowao, ot, jako spr midzy akcjonariuszami, do ktrego nadzr nie powinien si miesza. Przed czym, co byo oczywiste i namacalne, nadzr czym prdzej zakry oczy i udaje do dzi, e tego nie widzi. Ostatnie stanowisko KNF o wypacie dywidend z bankw po prostu zdumiewa. Okrelanie wysokoci dywidend, jakie mog wypaci poszczeglne banki, moe prowadzi do korupcjogennych zachowa i zaprzecza idei nadzoru, ktry powinien sta na stray prawa, a przypomina raczej rczne sterowanie przez wszechwadn kast urzdnicz z czasw PRL. Dlaczego? Oto przykad. ona Wojciecha Kwaniaka - Agata Kwaniak, od lat peni rol czonka zarzdu Banku Pekao Bank Hipoteczny SA i aktywnie udziela si w Zwizku Bankw Polskich, organizacji lobbujcej na rzecz sektora bankowego. Rodzina Kwaniakw jest wic od zawsze w permanentnym konflikcie interesw.
Mona pyta bez koca: "Gdzie by nadzr podczas prywatyzacji Pekao SA, Banku lskiego, wybuchu opcji walutowych, nieokieznanych kredytw walutowych? Gdzie jest dzi?". Walec si toczy ku uciesze nieuczciwych bankowcw. Milczca wikszo w tym rodowisku pozostaje bez wpywu na bieg wydarze.
Uwarunkowania europejskie
W ubiegy pitek po zamkniciu sesji w Nowym Jorku agencja ratingowa S&P obniya wiarygodno ratingow 9 krajw strefy euro: Francji, Woch, Hiszpanii, Portugalii, Austrii, Malty, Sowenii, Sowacji i Cypru. W lady S&P posza Fitch Ratings, obniajc wiarygodno gwnych europejskich graczy. W zeszym tygodniu zaamay si te negocjacje w sprawie restrukturyzacji zaduenia Grecji. Cz wierzycieli nie chce redukcji dugu, liczy na oficjaln upado tego kraju, by skorzysta z derywat, ktre zabezpieczaj ich w przypadku niewypacalnoci dunika. We Woszech najwikszy bank UniCredit nie moe by pewny swojej przyszoci, balansuje na krawdzi przepaci przy wci niepewnej perspektywie udanego zwikszenia kapitau i wobec ultymatywnego nakazu nadzoru bankowego Unii Europejskiej, by ten kapita uzupeni. Doszo do paradoksu, gdy wielko podanego podniesienia kapitau przewysza obecn kapitalizacj UniCredit na giedzie (7,5 wobec 5,7 mld euro). Warto akcji UniCredit spada w cigu kilku dni o 50 procent. Podobne kopoty mog napotka inne banki europejskie.
W Polsce rosn koszty kredytw hipotecznych i konsumenckich, i to nie tylko tych w walutach obcych. Warto WIBOR (teoretyczny procent, na ktry banki poyczaj sobie nawzajem pienidze), od ktrego zaley oprocentowanie naszych kredytw bankowych, wzrs ostatnio o 0,5 proc., siga ponad 5 proc. - przewysza gwn stop procentow NBP (4,5 proc.). Manipulacja stop WIBOR z ca pewnoci nie skutkuje zwikszeniem kosztw ponoszonych przez banki, a w ostatecznym rozrachunku zwiksza ich zyski, ktre jak co roku bij kolejne rekordy pomimo kryzysu finansowego. Jeden z blogerw zauway susznie, e cena pienidza, jak kadego innego towaru nie moe by sztucznie zawyana. Jakby to wygldao, gdyby dostawcy i producenci energii chwalili si z roku na rok rekordowymi, a jawnie nieuprawnionymi zyskami? Banki w Polsce maj za uszami, poczwszy od najwyszych w Europie prowizji, czsto podwjnych i potrjnych, a skoczywszy na dziaaniach przestpczych majcych na celu oszukanie klienta. W sukurs id im media mainstreamu zaduone po uszy. Przyczyny s proste. Waciciele - spki-matki dziaajce za granic, znajduj si w tarapatach finansowych. Naiwnoci byoby sdzi, e nie wykorzystuj "tu i teraz" saboci pastwa polskiego.
Niezbdne dziaania
Dopki gwnym zausznikiem premiera Polski pozostawa bdzie czowiek lobby bankowego Jan Krzysztof Bielecki, na dziaania rzdu i polskiego nadzoru nie ma co liczy. Ich gra polega na przeduaniu obecnego stanu rzeczy, ktry przyzwala na nieograniczony drena gospodarki narodowej i kieszeni Polakw. Pozostaje samoorganizowanie si spoeczestwa obywatelskiego, cika praca i walka na drodze administracyjnej i prawnej. Przed trzema laty wspzakadaem Stowarzyszenie "Przejrzysty Rynek". Inne stowarzyszenia, organizacje, krgi spoeczne, kluby powstaj i rosn niezwykle szybko. Ju maj osignicia. Pitnowane s nieuczciwe dziaania komornikw sdowych. Pod spoeczn lup znajduj si kontrowersyjne wyroki sdw upadociowych. W zesz rod przed Sdem Okrgowym w odzi rozpocz si przeomowy proces przeciw BRE Bankowi, w ktrym dziewiciuset klientw mBanku i MultiBanku domaga si odszkodowa ze wzgldu na nieuprawnione drenowanie ich kieszeni. Sd odroczy spraw na dwa miesice, by da moliwo przystpienia do pozwu zbiorowego innym poszkodowanym z caej Polski. Oczywicie banki nie pozostaj bierne. Gro, szantauj, korumpuj wymiar sprawiedliwoci. Ostatnio otrzymaem list od Pekao SA domagajcy si sprostowania prasowego. Jakie byo moje zdumienie, gdy przed kilku dniami na korytarzu sdu w czasie przerwy w rozprawie sdowej penomocnik Pekao SA ni mniej, ni wicej, tylko zacz grozi mi prokuratur. W pastwie do cna skorumpowanym, jakim jest dzi Polska (41. miejsce na licie pastw przy wzrastajcej skali korupcji wedug Transparenty International), takie postpowanie prawnika nosi znami groby karalnej. Tylko gdzie z tym pj? Do prokuratury? Nie mona jednak da si zastraszy. Naley pitnowa niesprawiedliwe wyroki sdw czy orzeczenia prokuratur i wiza je z konkretnymi... sprawcami. Niech oni si boj!
W tej sytuacji naley pamita o wyborze, ktry na co dzie przed nami stoi: bank zagraniczny, bank spdzielczy, a moe rodzime spdzielcze kasy oszczdnociowo-poyczkowe.
Jerzy Bielewicz dla Nasz Dziennik
prezes Stowarzyszenia "Przejrzysty Rynek"
Poznaski deweloper pozywa Sejm i NSA
Cho prawo nakada na pastwo obowizek budowy i utrzymania drg, to praktyka przeczy zapisom prawa. Potencjalny dug pastwa z tego tytuu moe wynosi ju wiele miliardw zotych.
Nie-merytorycznie
Nie ebym si czepia premiera, czy te co gorsza dopatrywa korekt plastycznych jego fizjonomii. Absolutnie NIE - to nie moja rola. Po prostu, premier wraz ze swoimi pomysami politycznymi i gospodarczymi, delikatnie mwic, zdaje si zapniony, nozapyziay, okrutnie zapyziay. I nie pomog ju: drobne wygadzenie zmarszczek dla jasno i bystroci spojrzenia, codzienna higiena, kremy - premier potrzebuje radykalnego lifting. Cho to okrutnie zabrzmi - warto te przyci jzyk. Bo trudno zrozumie, gdzie interes Polski, w spieraniu si o miejsce przy francusko niemieckiej stole Unii Europejskiej.
Nie przepadam za premierem, zwaszcza nie pochwalam jego przyjani, doboru doradcw, sposobw na prowadzenie biznesu pastwowego, monopolu medialnego, itd. Jednak, jak powiedzia w swoim czasie Kamiski (ten od CBA): ten premier jest premierem mojego kraju. Std troska.
Pozytywnie
Zostawmy premiera Tuska na chwil na marginesie rozwaa. Przez ostatnie 4 lata kryzysu po wielokro sobie i moim rozmwcom zadawaem to samo pytanie: co mogoby wyrwa wiat z zapaci gospodarczej. Pord wielu must (ang.) musi:reforma wiatowego systemu finansowego, zmiana modelu kreacji pienidza, okrelenie nowych mechanizmw wymiany walut, wielu rozmwcw liczyo na przeom technologiczny, wskazywali dziedzin, w ktrej taki przeom byby najbardziej pomocny ENERGETYKA. To prawda ceny ropy od 40 lat wyznaczaj okresy prosperity i kryzysw gospodarczych na wiecie. Czy mona liczy na cud? Okazuje si, e tak. Bo cud si sta. Cena gazu naturalnego spada w USA do najniszego w historii poziomu wraz ze wzrostem wydobycia gazu upkowego. Amerykanie nie bez podstaw zacieraj rce na wizj powrotu do USA wielu gazi przemysu wytwrczego. Mwi nawet o rozwoju stalowni, hut dziki taniej energii z upkw.
Podwjny cud i cuda (Tuska)
Okazuje si, e Polska ley na najwikszych w Europie zoach gazu i ropy z upkw. Jak za dotkniciem rdki, priorytety polskiej polityki powinny si zmieni. Gdzieby tam, cigle oddajemy koncesje na poszukiwanie i wydobycie (prawo pierwokupu do eksploatacji dla koncesjonariusza!) gazu i ropy niemal za darmo. Cigle Polska nie wypracowaa strategii rozwoju wasnych zasobw gazu i ropy. Prawo geologiczne pozostaje w powijakach. Rodzimi przedsibiorcy nie mog liczy na koncesje. Trwa w Polsce eldorado. Tylko nas Polakw w nim nie ma.
Tymczasem cuda Tuska, wygibasy Pawlaka, lapsusy Komorowskiego odwracaj uwag opinii publicznej. Bo tego gazu moe nie ma. Bo nie-ekologiczny. Bo trzeba go odkrywkowo. Bo Angela. Bo Sarkozy. Bo Unia. Strach przed Rosj. Sowem cisza nad t trumn.
Jak mogoby by?
Polska z brzydkiej dziewki bez posagu (vide Bartoszewski) przeistacza si za spraw gazu i ropy z upkw w Kopciuszka - nadobn, powszechnie podan pann na wydaniu. Nieprdko jej do Unii, Rosji, czy USA - zampjcia. Moe pogrymasi. Ta Unia szczeglnie poda i aknie naszych wdzikw, bo sama stara i niekonkurencyjna, bez zasobw naturalnych, a gdy patrzy w lusterko syszy, e czas ucieka. Na pozr sroga Rosja wdziczy si co ma robi, chciaaby trzyma sztam i wsplnie czerpa korzyci gotowa ju teraz do rozmw o wsplnej strategii cen gazu. USA widzi w Polsce same zalety, i jedn wad konkurentka. A jednak to szybki rozwj polskich mocy wydobywczych gazu i ropy z upkw umoliwiby krajom po oby stronach Atlantyku harmonijne wyjcie z kryzysu gospodarczego.
Rozwizania dla Polski le w zasigu rki. Choby Kanada, ktra dziki integralnej polityce wobec wielkiego ssiada i swoim zasobom naturalnym, przechodzi przez kryzys obronn rk. Norwegia z funduszem i strategi rozwoju.
Polska, dziki zrzdzeniu losu i mdrej polityce powinna sta si w najbliszych latach oaz zamonoci, krajem ludzi pewnych jutra, zasobnych, miejscem deficytu rk do prasy.
Znowu Tusk
Chciaoby si zakrzykn dononie: upki, gupki! To niestety nie wystarcza. Wizja Polski, ktra skutecznie korzysta z daru losu powinna by miar i sposobem rozliczenia obecnej ekipy rzdzcej i elit politycznych. Zwaszcza, e w sprawie upkw zdaje si dochodzi do porozumienia ponadpartyjnego Konkurencyjny przemys chemiczny, ciki, obronny oparte na taniej energii, Polska z deficytem rk do pracy, wspierajca rodzimych przedsibiorcw, rozwijajca najnowsze technologie. Tak wizj powinien dzieli si z narodem premier naszego kraju. Bo s ku temu twarde podstawy.
Czy mona na to liczy bez "liftingu Tuska"?
Obama backs shale gas drilling
Gaz upkowy pozwoli obniy domowe rachunki
Na gaz upkowy czekaj polskie firmy chemiczne
Warszawa, dn. 27.01.2012
Stowarzyszenie "Przejrzysty Rynek"
Apel
Stowarzyszenie "Przejrzysty Rynek" z niepokojem zwraca uwag na wadliwe usytuowanie prawne Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (KRRiT), ktrej wolno stosowa nieprzejrzyste, arbitralne, naganne procedury udzielania koncesji do nadawania programw telewizyjnych na multipleksie cyfrowym.
KRRiT zaniedbaa doprowadzenie do cyfryzacji telewizji polegajce na stworzeniu przestrzeni otwartej na wieloci nadawcw, a tym samym na pluralizm wiatopogldowy. Zaniedbanie skutkowao wyposaeniem urzdnikw KRRiT w dyskrecjonaln wadz nad rynkiem umoliwiajc udzielenie koncesji podmiotom zaprzyjanionym. Autoryzowana przez KRRiT procedura okazaa si oparta na wadliwym schemacie analizy, co wicej skrytym przed ubiegajcymi si o koncesje jak i przed opini publiczn.
Tok procesu koncesyjnego zosta pogwacony przez niezrozumiae decyzje czonkw KRRiT, ktrzy powoujc si na kwestie finansowe, ostatecznie odrzucili wniosek Fundacji "Lux Veritatis". Doszo do kompromitujcej dla organw pastwa paradoksu: na podstawie kryterium finansowego spord kilku wnioskw odrzucono ten wanie, ktry bez wtpienia okaza si najbardziej wiarygodny finansowo.
W tej sytuacji Stowarzyszenie "Przejrzysty Rynek" zwraca si do podmiotw publicznych i spoecznych z apelem:
wzywamy Prezydenta RP, jako stranika adu konstytucyjnego, partie polityczne, jak i uprawnione instytucje do zoenia w Trybunale Konstytucyjnym wniosku o zbadanie zgodnoci z Konstytucj aktw ustawowych i wykonawczych fundujcych proces koncesyjny o dyskryminacyjnym charakterze,
zachcamy Fundacj "Lux Veritatis" do zaskarenia decyzji Przewodniczcego KRRiT w trybie prawno-administracyjnym nie tylko w uzasadnionym interesie wasnym, ale take w interesie publicznym, a take rozwaenia zoenia pozwu odszkodowawczego w trybie prawno-cywilnym ze wzgldu na szkody i straty poniesione przez Fundacj w wyniku efektu procesu koncesyjnego.
Wiceprezes Stowarzyszenia Prezes Stowarzyszenia
Artur Zawisza Jerzy Bielewicz
Artyku wany bo porednio porusza temat tabu - zagraniczn kontrol nad polskim sektorem bankowym. Jeli jednak rozproszony akcjonariat, to naley zwikszy i wzmocni uprawnienia Zgromadzenia Akcjonariuszy. Z prostej przyczyny. Przy rozproszonym akcjonariacie zarzd banku moe w praktyce i nieformalnie przej kontrol tzw wacicielsk nad bankiem, co te w wielu przypadkach miao miejsce i doprowadzio w duej mierze do obecnego kryzysu.
Hedge funds lock horns with IMF on Greece
Sbierbank, najwikszy rosyjski bank, ktrego wacicielem jest Bank Centralny Rosji, zamierza wej na polski rynek. W zwizku z pogbiajcym si kryzysem w europejskim systemie bankowym Sbierbank zaoferowa przejcie ktrej z dziaajcych ju u nas instytucji. Pozosta jednak obojtny wobec wystawionych na sprzeda Kredyt Banku i Banku Millennium. Sbierbank wydaje si mie z gry upatrzony cel. Rosjanie licz, e woski UniCredit, znajdujcy si w rozpaczliwej sytuacji finansowej, wkrtce zdecyduje si na odstpienie swojej spki-crki, Banku Pekao SA.
Transakcj ma uatwi byy prezes UniCredit Alessandro Profumo, ktrego Rosjanie zatrudnili w ubiegym roku. Zaczyna jako doradca, dzi jest ju w Radzie Nadzorczej Sbierbanku. Ekspansj rosyjskich pastwowych bankw, zarwno na rynku wewntrznym, jak i za granic, zainteresowany jest osobicie premier Wadimir Putni ubiegajcy si ponownie o prezydentur. Marzy o stworzeniu w Moskwie globalnego wiatowego centrum finansowego. Sbierbank zorganizowa w padzierniku ub.r. konferencj powicon finansom. Poza Profumem i obecnym prezydentem Rosji Dmitrijem Miedwiediewem uczestniczyli w niej: Josef Ackermann i Jamie Dimon, prezesi odpowiednio Deutsche Bank i JPMorgan. Z tym znakomitym gronem telefonicznie poczy si prezes Goldman Sachs Lloyd Blankfein.
Pastwowy gigant
Sbierbank pod wzgldem wyceny rynkowej jest obecnie trzecim co do wielkoci bankiem europejskim. Zatrudnia 241 tys. pracownikw w prawie 19 tys. oddziaach w Rosji. Dominuje na rynku rosyjskim, zagarniajc 48 proc. depozytw ludnoci, 32 proc. poyczek konsumenckich i 31 proc. kredytw korporacyjnych, w tym 78 proc. kredytw najwikszych rosyjskich firm. Jednak za zagranic dopiero raczkuje. Posiada spki-crki na Ukrainie, Biaorusi, w Kazachstanie, biuro przedstawicielskie w Niemczech i oddzia w Indiach. Nie s to znaczce przedsiwzicia. Przykadowo, w Kazachstanie rosyjski bank plasuje si dopiero na 7. miejscu.
Centralny Bank Rosji, wikszociowy waciciel Sbierbanku, kontroluje 57-58 proc. jego kapitau. W siedemnastoosobowej Radzie Nadzorczej poza jedynym obcokrajowcem, Alessandro Profumem, zasiadaj sami Rosjanie. Dominuj przedstawiciele banku centralnego (6), rzdu rosyjskiego (2), urzdw centralnych (2), pastwowych uczelni (rektorzy, 3). Grup dopeniaj dwaj przedstawiciele zarzdu: prezes Herman Gref oraz szef oddziau amerykaskiego banku inwestycyjnego Morgan Stanley, Rair Simonyan. Prezes Sbierbanku Herman Gref po ukoczeniu w 1990 r. prawa i po dwuletniej subie wojskowej zwiza si z magistratem St. I Petersburga, by nastpnie pody ladem premiera Putina do administracji centralnej. By wiceministrem skarbu pastwa i ministrem rozwoju ekonomicznego i handlu. Od 2007 roku zarzdza Sbierbankiem. On te zatrudni Alessandro Profuma i zarzdzi ekspansj Sbierbanku na Europ Centraln, w tym przede wszystkim w Polsce oraz Turcji. W obu krajach byy pracodawca Profuma - UniCredit, jest duym i znaczcym graczem.
Kryzys w Rosji
24 padziernika ubiegego roku agencja ratingowa Moodys zmienia perspektyw kredytow systemu bankowego w Rosji na negatywn. 27 padziernika przedstawiciel rzdu rosyjskiego ostrzeg, e rosyjska spka-crka UniCredit transferuje kapita pozyskany z banku centralnego do swojej spki-matki we Woszech. 8 listopada prezes Midzynarodowego Funduszu Walutowego Christine Lagarde przestrzega Rosj przed pogbiajcym si kryzysem w europejskim systemie bankowym i odpywem kapitau. Centralny Bank Rosji szacowa, e w cigu pierwszych 10 miesicy zeszego roku z Rosji wypyno 64 mld dolarw kapitau. Do koca roku kwota ta moga wzrosn nawet do 85 - 90 mld dolarw. W sumie w 2011 r. bank przetransferowa niemal trzykrotnie wicej ni w 2010 roku. W 2011 r. najwikszy europejski bank HSBC, angielski Barclays, hiszpaski Santander, szwedzki Swedbank ograniczyy swe udziay w Rosji bd te si z niej wycofay. W trudnej sytuacji pozostaj tam cigle austriacki Raiffeisen Bank i francuski Societe Generale, i UniCredit. 29 listopada ubiegego roku rosyjska spka-crka UniCredit w oficjalnym owiadczeniu zapewnia, e w swych dziaaniach na terenie Rosji przestrzega miejscowego prawa, nie zdementowaa jednak informacji o transferze kapitau do Woch. Trudn sytuacj podsycaj demonstracje w Rosji. Gieda w Moskwie odnotowaa due spadki, osab te rosyjski rubel.
Rola Alessandro Profuma
Profumo od zawsze znany by z lewicowych przekona i sympatii do Rosji. W 2007 r. jego bank - UniCredit, wspar finansowo rosyjski Aerofot w prbie przejcia kontroli nad woskimi narodowymi liniami lotniczymi Alitalia. Do dzi we Woszech wypomina mu si wypowied prasow: "Alitalia zniknie jako woska firma. Proszc rzd o pomoc i wicej pomocy, utracia moliwo przetrwania". We Woszech sprawy jednak potoczyy si inaczej, szczliwie dla woskiego przewonika.
Co w Polsce? W ubiegym roku w trakcie kwietniowego Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia UniCredit zapytaem, na jakiej zasadzie Alessandro Profumo, do niedawna prezes UniCredit, podpisa kontrakt doradczy ze Sbierbankiem. Na moje pytanie odpowiedzia przewodniczcy Rady Nadzorczej, Niemiec, Dieter Rampl. Okazao si, e Profumo moe doradza Sbierbankowi jedynie w przejciach w Europie rodkowej i Wschodniej. Podpisano z nim dokument, ktry zabrania podobnego doradztwa w Europie Zachodniej (stenogramy ZWZ dostpne na stronie internetowej UniCredit). Przyznam, e informacja ta bya szokujca. Wynikao z niej, e Unia Europejska wcale nie jest jednolit terytorialnie organizacj, a kwestie zasad konkurencji s traktowane ponad naszymi gowami, inaczej na terenie Niemiec czy Austrii, a inaczej gdy dotycz terytorium Polski. Uwaam, e te rozbienoci powinny by wyjanione na forum Parlamentu Europejskiego, gdy gro podziaem UE. Spraw powinien te zaj nie tylko polski rzd, ale Komisja Nadzoru Finansowego i Urzd do spraw Ochrony Konsumentw i Konkurencji. Tymczasem Alessandro Profumo, ju jako przedstawiciel Sbierbanku, wzi udzia w niedawnej konferencji zorganizowanej pod auspicjami Narodowego Banku Polskiego. Sprawie pikanterii dodaje fakt, e kilka dni wczeniej woska prokuratura wszcza ledztwo przeciwko Profumie i kilkunastu pracownikom UniCredit za uchylanie si przez UniCredit od pacenia podatkw we Woszech.
Alessandro Profumo przez wiele lat by przewodniczcym Rady Nadzorczej Banku Pekao SA. W przejciu Pekao wspomaga Profumo wczesny dyrektor wykonawczy Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju i byy premier RP Jan Krzysztof Bielecki (obecnie szef Rady Gospodarczej przy premierze RP).
Za co Bielecki zosta te nagrodzony stanowiskiem prezesa Pekao, na ktrym pozosta do koca 2009 roku. Obaj panowie okazali si niezwykle wpywowi na polskiej scenie politycznej, niezalenie od rzdzcych opcji politycznych. W 2006 r. doprowadzili do zmiany prawa bankowego, ktre umoliwio UniCredit bardzo korzystn podatkowo sprzeda aktyww Banku BPH swojej spce-crce Bankowi Pekao SA. W wyniku zmian nastpio rwnie cudowne rozmnoenie zyskw. W efekcie w roku przejcia aktyww BPH Pekao wypacio dywidend (w tym na rzecz UniCredit) przekraczajc cakowity zysk netto!
Alessandro Profumo by te architektem tzw. Projektu Chopin przeprowadzonego w Grupie UniCredit w Europie rodkowej. W jego ramach w Polsce w 2006 r. (jeszcze przed fuzj z Bankiem BPH) Bank Pekao SA zosta zmuszony przez spk-matk UniCredit do podpisania z woskim deweloperem Pirelli Real Estate 25-letniej Umowy Wsplnikw. Pekao zrzek si tym samym na ten okres swoich praw majtkowych do trudnych kredytw i do hipotek na nieruchomociach swoich klientw. Akcjonariusze mniejszociowi Pekao SA oceniaj, e na skutek podpisania zatajonej przed rynkiem Umowy Wsplnikw z Pirelli, bdnej wyceny BPH i innych transakcji, w ktre zaangaowany by UniCredit, Bank Pekao SA ponis straty. Mogy one przekracza 18,5 mld zotych. W poowie ubiegego roku Sd Apelacyjny w Warszawie nakaza Sdowi Okrgowemu w Warszawie przeprowadzenie dowodu z opinii biegego, ktra rozstrzygnaby "rzetelno i zupeno" sprawozda finansowych Banku Pekao SA za rok 2008 pod ktem umw podpisanych przez Pekao z Pirelli w roku 2006. Skala konfliktu interesw Alessandro Profuma, ktry pracuje dzi dla Sbierbanku, po prostu poraa. Wystawia te jak najgorsze wiadectwo polskiej klasie politycznej. C, jeden lub drugi moe tumaczy, kto mg przypuszcza, e Profumo wrci do nas rykoszetem z Rosji.
Ta Rosja
Naley domaga si od najwyszych wadz politycznych naszego kraju, aby jasno okreliy swj stosunek do potencjalnej ekspansji Sbierbanku na polski rynek kapitaowy. Z klasy politycznej naley pozby si indywiduw, ktrzy gotowi s sprzeda swj kraj za kilka srebrnikw, i nieudacznikw, ktrzy zapominaj o finansach i gospodarce. Pozostaje pytanie: Czy polscy politycy i polska klasa polityczna oka si wystarczajco integralni, by zapobiec ewentualnemu przejciu Banku Pekao SA przez rosyjski moloch pastwowy Sbierbank?
Jerzy Bielewicz dla Nasz Dziennik,
prezes Stowarzyszenia "Przejrzysty Rynek"
W pitek z kolei cena akcji Unicredit spada o 11% na zamkniciu. Notowania zawieszano dwukrotnie z rana z powodu panicznej wyprzeday. Po plotce o pozyskaniu przez Unicredit inwestorw akcje zwykoway od minus 12 fo plus 4%, by pod konie dnia znowu zapikowa ostro w d.
Jak co roku uczestniczyem w Walnym Zgromadzeniu Unicredit, z ktrego zdaem te sumienn relacj Na amach Naszego Dziennika:
W artykule wskazywaem, e podczas NWZA (15 grudnia zeszego roku), zarzd Unicredit pozostawi sobie praktycznie woln rk: kiedy, komu, jak i za jak cen akcji dokona podniesienia kapitau. Dzisiaj ju wiemy. Zarzd chce sprzeda nowe akcje z 43% dyskontem w stosunku do ceny rynkowej!!! Niewtpliwie wiadczy to, e cena Unicredit na giedzie wcale nie bya rynkowa, gdy mimo tak znacznego dyskonta cigle, tak za bardzo, nie ma chtnych, by wesprze finansowo woski bank.
UniCredit Drops After Announcing 43% Discount on $9.8 Billion Rights Offer
Niewtpliwie podtrzymywanie na powierzchni bankowego utracjusza to decyzja czysto polityczna. By moe zainwestuj lokalne wsokie fundacje powizane z woskimi samorzdami (regionami), Libijski Bank Centralny, fundusze zarzdzane przez libijski rzd, moe Rosjanie. Wrzucanie wicej kapitau do Unicredit moe by tylko transakcj wizan, nikt bowiem o zdrowych zmysach nie moe oczekiwa cudu w sytuacji, gdy warto akcji Unicredit spada o jakie 97% w ostatnich latach.
Oczywicie, to co si dzieje z Unicredit (waciciel Banku Pekao SA, ktrego cena z kolei posza dzi o ponad 3% w d) i w europejskim systemie bankowym ma bezporednie przeoenie na kurs zotego. I tu za wiadomo dla naszych frankowiczw, wrobionych w kredyty hipoteczne. Kurs za franka przebi dzi na chwil warto 3,7 zotego. Jutro, sdz, cig dalszyNiestety!
Jaki moe by jeden ze sposobw, by ratowa frankowiczw i banki dziaajce na polskim rynku umoczone w ekspozycje do franka. Rzd polski powinien wyda obligacje dugoletnie we frankach szwajcarskich skierowane do polskich obywateli i oprocentowane wg wskaza midzynarodowego rynku, na poziomie 5 do 6% (obecnie). Oszczdnoci we frankach eliminowaoby ryzyko walutowe na ktre naraeni s frankowicze. Z pewnoci taki produkt miaby due powodzenie, gdy na lokacie bankowej we frankach klient banku moe dosta co najwyej niecay procent!
Gdy tymczasem:
Frankowicze z Wyborczej i TVN dajcie sobie pomc lub chocia nie przeszkadzajcie!
Czy kto w Wyborczej odpowiada za jako publikowanych materiaw i poziom dyskusji? Przed dwoma laty Stowarzyszenia Przejrzysty Rynek wydao owiadczenie, ktre w zaczeniu przytaczam.
Na dictum Stowarzyszenia odezwaa si Wyborcza w notce:
Artyku, ktry nie odnosi si do argumentw, mia form donosu, peny by insynuacji, opluwa ad persona, potraktowaem jak na to zasugiwa - zignorowaem.
O autorze oczywicie zapomniaem. Do dzi, gdy zobaczyem Finansowe Dyrdymay Wyborczej zatytuowane:
Ma kas i pomys: spolonizowa dug naszego pastwa! Objawienie czy... kopot?
Ot, autor Pan Maciej Samcik - pozycjonuje si na zbawc polskich finansw - tak zapewne o sobie myli - sierminie robi co moe, by wej w polemik z prezesem SKOK, Grzegorzem Biereckim. Kuda mu? O, ile Bierecki przedstawia spjn wizj unarodowienia dugu publicznego, o tyle Samcik pokazuje kompletny brak kompetencji. Porwnuje gruszki z jabkami. Bierecki, jak wielokrotnie wczeniej, przekonuje, e Polacy chtnie kupiliby obligacje pastwowe denominowane w euro, czy franku szwajcarskich, oprocentowane na poziomie 6%. Samcik te 6% za euro i franka przyrwnuje do depozytw zotwkowych w bankach i do zotowych obligacji pastwowych! Ha, ha, ha! Kolego Samcik, czy jakikolwiek bank w Polsce umoliwia Polakom lokowanie euro czy franki na sze procent? Gdzieby tam. Co najwyej 1%.
Moci Sam Samcik, ekspert finansowy pen gb, kieruje w Dyrdymaach do kcika (Samcika) (internetowego), gdzie oczywicie niepodzielnie krluje. Zajrzaem. Tylu Samcikw w jednym miejscu! Z kadego kta on Sam Samcik - niczym w westernie. Jakby komputerowa gra. Czytam: upu, tupu niech yje nam prezes naszego BANKOWEGO klubu i tak w kko. Dwa miliony internautw. Wow. Panie Samcik, e spytam niemiao: Pan to kas musi kosi? i W Wyborczej te pewno co nieco pac?
A oto fragmenty stenogramu posiedzenia Komisji ds. Finansw Publicznych z 22/04/2009 nad now ustaw o Kasach SKOK, uchwalon i skierowan do Prezydenta przed kilku dniami:
Przewodniczcy pose Zbigniew Chlebowski (PO):
...Tym bardziej nie widz potrzeby przygotowywania opinii do projektu, co do ktrego jestem przekonany, e jest dobry. Jak pan zauway, jestem jednym z wnioskodawcw omawianego projektu. Trudno, ebym poddawa w wtpliwo to, co moi koledzy wsp-wnioskodawcy w nim zapisali." ...
Prezes KSKOK Grzegorz Bierecki:
Pan pose Jarosaw Urbaniak znajduje si obecnie w sporze sdowym z naszym towarzystwem ubezpiecze wzajemnych. By moe std bierze si jego agresja i emocje.
Chciabym prosi take na zwrcenie uwagi na pewn niezrczno tak bym to nazwa wynikajc z faktu, e przedstawicielem wnioskodawcw projektu ustawy tak wanej dla sektora spdzielczych kas oszczdnociowo-kredytowych jest pan pose Sawomir Neumann, ktry obecnie jest urlopowanym pracownikiem Nordea Bank.
Przewodniczcy pose Zbigniew Chlebowski (PO):
Musz powiedzie panie prezesie, e niepotrzebnie udzieliem panu gosu. Naprawd. Wie pan dlaczego? Pod adresem pana posa Neumanna i pana posa Urbaniaka insynuuje pan oskarenia, podczas gdy fakty te s publicznie znane. Wystarczy wej na stron internetow kadego z posw. Taka jest moja opinia w tej sprawie.(jak wynika ze stenogramw Prezesowi Biereckiemu udzielono gosu tylko w trakcie tej sesji obrad).
A to tylko prbka icie skandalicznych sposobw nadawania jednostronnego ksztatu ustawie o SKOK-ach. Nie bez przyczyny udostpnimy linki do stenogramw ze wszystkich posiedze Komisji w sprawie SKOK-w. Ich lektura nie potrwa duej ni 25 minut
http://orka.sejm.gov.pl/Biuletyn.nsf/wgskrnr6/FPB-147
http://orka.sejm.gov.pl/Biuletyn.nsf/wgskrnr6/FPB-149
http://orka.sejm.gov.pl/Biuletyn.nsf/wgskrnr6/FPB-194
http://orka.sejm.gov.pl/Biuletyn.nsf/wgskrnr6/FPB-204
Procedura. Lektura ujawnia jak posowie PO w sposb mechaniczny, bez wzgldu na interes oglny, kraju i stabilno rynku finansowego, sami pogreni w konflikty interesw, przepychaj w popiechu i w ekspresowym tempie ustaw PRZECIW SKOK-om. Projekt ustawy przyjto w podkomisji na jednym posiedzeniu. Sprawozdanie podkomisji zatwierdzono rwnie na pojedyczym posiedzeniu Komisji ds. Finansw Publicznych. Dopiero po drugim czytaniu, 22 wrzenia rzd przedstawi swoje stanowisko. Na ironi, popiech z ustaw o SKOK-ach zbieg si z brakiem jakichkolwiek dziaa, by ustawowo zahamowa drena polskich firm oszukaczymiopcjami walutowymi, jak zauwaa Posanka Pani Natalii wiat. C za tym procederem stay przecie banki. A tak Platforma spacaa dugi wyborcze.
Reguy gry. Przytoczone wyej fragmenty bez wtpienia obnaaj arogancj przewodniczcego Chlebowskiego i przedstawicieli PO w komisji. O reguach gry strony poinformowa inny wspuczestnik rozgrywki, Pan Jakub Szulc, pose PO, inicjator wczeniejszej nowelizacji ustawy i wieloletni pracownik bankw. Pogada moecie, a liczy si bdzie tyko arytmetyka gosowa. I tak pozostao do dnia dzisiejszego. Interes publiczny, pastwa i stabilno rynkw finansowych porzucono w zapomnienie.
Aktorzy. Poza Chlebowskim aktorzy tego spektaklu rzuceni zostali na inne odpowiedzialne odcinki pracy (stylistyka socrealistyczna pasuje jak ula do sytuacji). Panowie Neumann i Urbaniak znaleli swoje miejsce w komisji hazardowej. Neumann podczas drugiego spotkania komisji zdy si wsawi twierdzeniem, e opozycja ma nad-reprezentacj (50%) w prezydium, bowiem przy przewodniczcym z PO dostaa wiceprzewodniczcego z SLD. Pan Szulc jako wiceminister Zdrowia odpowiedzialny za zakup szczepionki sta si ostatnio person. Z pasj atakuje w mediach koncerny farmaceutyczne i dzielnie ju wkrtce dobije z nimi targu. Co tam groca Polakom pandemia, opinie Unii Europejskiej i wiatowej Organizacji Zdrowia. Po aferach: opcji walutowych, stoczniowej, hazardowej, podsuchowej, niewiele moe ju zdziwi. Tylko czasem, obserwator ycia publicznego ma wraenie, e rzdz nami nieodpowiedzialne no wrcz oszoomy, ktrzy cigaj si, by wyrzdzi coraz to wiksze szkody, wbrew zdrowemu rozsdkowi, a zgodnie interesem ludzi krlika. A szanse awansu z dow partyjnych ma ten, ktry wykae si arogancj wobec interesu oglnego i zademonstruje najdalej posunity rozbrat z etyk i moralnoci. Recenzentami w tym przypadku byli przedstawiciele Zwizku Banku Polskim uczestniczcy we wszystkich obradach Komisji.
Ustawa. W niektrych zapisach idzie dalej ni przepisy dotyczce bankw. Choby restrykcyjny sposb wprowadzania zmian w statutach, czy wymagana ilo czonkw zarzdw zatwierdzanych przez nadzr. Narzuca wyjtkowo krtki termin spenienia wymogw kapitaowych. Jednak co chyba najwaniejsze ustawa jest a-funkcyjna i zawiera wiele bdw legislacyjnych jak logicznych. Przede wszystkim porednio przymusza Kasy do lokowania rodkw w bankach jednoczenie obarczajc Kas Krajow obowizkiem podtrzymywanie pynnoci systemu. Jednak wg litery ustawy Kasa Krajowa z definicji nie posiada zdolnoci kredytowej ze wzgldu na wielko kapitau wasnego. Ba ustawa nie przewiduje wliczania zyskw Kasy Krajowej do kapitaw wasnych.
Jak ich zatrzyma? Biuro Legislacyjne Sejmu w swej opinii nt nowelizacji ustawy o SKOK-ach stwierdzio odnonie wymogu sprzeday spek crek przez Kas Krajow: dwumiesiczny termin na zbywanie udziaw jest zdecydowanie za krtki i ma wrcz cechy konfiskaty majtku. Za gdzie indziej: przepis zakazujcy kasom odkadania uzyskanej nadwyki na gorsze czasy, tym samym zakazuje dbania o bezpieczestwo zgromadzonych rodkw. W efekcie nie mona ustali nawet w przyblieniu, jaki wany interes publiczny miaby, zdaniem projektodawcy, chroni.
Pani Dame Pauline Greek, Prezydent Cooperatives Europe organizacji zrzeszajcej instytucje spdzielcze w Europie, bdce wasnoci 163 miliony obywateli Unii, a zatrudniajce 5,4 miliona ludzi rwnie posuna si do wielce niedyplomatycznego jzyka w licie do Marszaka Sejmu, Bronisawa Komorowskiego. Zadaa: apeluj, aby wycofa Pan swoje poparcie dla tego chorego i dewastujcego projektu.
Prezydent RP do 30 listopada podejmie decyzj podpisa ustaw, zawetowa j, czy skierowa do Trybunau Konstytucyjnego.
Nie wicie SKOK-w, e nie s bankiem. Te drugie sigaj czsto po jednosieczn bro, oddan im jeszcze przez komunistw, kiedy to stay si integralnym elementem systemu opresji spoeczestwa, po tzw. Bankowy Tytu Egzekucyjny. Nie ma on precedensu w krajach zachodnich i cigle, mimo zmian systemowych, skutecznie broniony jest przez lobby bankowe. Banki maj rwnie prawo zaliczania w ciar kosztw podatkowych rezerw tworzonych na ryzyko oglne, i rezerw ustanowionych na przeterminowane poyczki w celu zmniejszenia kosztw podatkowych. Z zyskw wypacaj swym zagranicznym wacicielom pokane, czasem nadmierne dywidendy. Dochodzi te, jak w przypadku jednego z nich, do bezprawnego drenau aktyw, czy umw na korzy spki matki, a na szkod lokalnych filii, klientw i akcjonariuszy mniejszociowych. Biorc pod uwag opisane okolicznoci sposb procedowania nad ustaw os SKOK-ach ma wymiar afery rwnie powanej jak ta stoczniowa czy hazardowa. Tym razem z lobby bankowym w tle.
Pozytywny scenariusz. SKOK-i, jako rodzima instytucja finansowa, wyrosa w lokalnych polskich uwarunkowaniach, winny znale sprzymierzeca w organach Pastwa Polskiego. Kompetencje SKOK-w naley poszerza, bo ciesz si one zaufaniem Polakw w przeciwiestwie do bankw, ktrych wiarygodno cierpi z powodu kryzysu i licznych naduy zaufania publicznego. I tak to wanie SKOK-i powinny otrzyma mandat na wspierania maych i rednich, rodzinnych przedsibiorstw, czy we wsppracy z rzdem wypracowa system kredytw hipotecznych o staym oprocentowaniu.
Za Stowarzyszenie "Przejrzysty Rynek"
Jerzy Bielewicz
W zeszym tygodniu Mario Monti, byy doradca amerykaskiego banku inwestycyjnego Goldman Sachs, a od miesica premier Woch znakomit wikszoci gosw uzyska wotum zaufania woskiego parlamentu. Otwarto drog legislacyjn do przeprowadzenia ci budetowych i podwyek podatkw na kwot 30 miliardw euro i w konsekwencji podanego zrwnowaenia budetu ju w 2013 roku. Cicia maj obj niemal wszystkie grupy spoeczne od emerytw i rencistw (w tym podwyszenie wieku emerytalnego) po pracownikw budetwki. Dotyczy bd systemu opieki spoecznej i ubezpiecze zdrowotnych. Uporzdkowany zostanie system podatkw od nieruchomoci z uwzgldnieniem nie zarejestrowanych samowoli budowlanych. By chroni banki, ograniczone zostan jednorazowe wypaty z indywidualnych kont do kwoty 3 tysicy euro. Kada transakcja handlowa powyej 1000 euro wg przyszego prawa bdzie moga by przeprowadzona tylko za porednictwem banku. Czy jakiekolwiek spoeczestwo przyjoby te reformy bez zmruenia oka? Z ca pewnoci nie. Woskie zwizki zawodowe zapowiadaj strajk generalny. Oliwy do ognia dodaj informacj prasowe o fali samobjstw wrd drobnych przedsibiorcw doprowadzonych do bankructwa. Politycy przestrzegaj przed nawrotem terroryzmu.
W takiej oto oprawie w ubiegy czwartek (15 grudnia) odbyo si w Rzymie Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy Banku Unicredit (waciciel wikszociowy Banku Pekao SA), w ktrym reprezentowaem poza Stowarzyszenie Przejrzysty Rynek (Association for Transparent Markets) rwnie grup drobnych woskich akcjonariuszy, wacicieli tzw. savings shares. W Walnym wzi udzia Pan Michel Marbot, ktry w swoim wystpieniu nawiza do dziaa Unicredit wymierzonych przeciwko polskiemu producentowi makaronw, Grupie Malma.
Burzliwe obrady
Obrady dalekie byy od forum otwartej dyskusji. Dochodzio do emocjonalnych wystpie woskich akcjonariuszy, epitetw, wzajemnego przekrzykiwania. Akcjonariusze zarzucali zarzdowi brak strategii i znaczcych zmian w sposobie zarzdzaniu bankiem. Jak bumerang wracaa afera Projektu Chopin w Polsce (oddanie przez Pekao SA na rzecz woskiego dewelopera Pirelli praw majtkowych do hipotek klientw banku, zatajone przed rynkiem publicznym), podniesieniem kapitau z pomoc derywat tzn. cashes dwa lata temu na podstawie wci nie znanej umowy, czy sprawa naduy podatkowych badanych obecnie przez prokuratur wosk. Zarzd ukrywa si za technikaliami i wymwkami prawnymi. Gonym, acz wtpliwym bohaterem Zgromadzenia okaza si byy prezes Unicredit, Pan Alessandro Profumo, obecnie czonek zarzdu rosyjskiego Sberbanku. Jego to obwiniano za stan finansw Unicredit, a porednio nieweso sytuacj Woch. Pytano wprost: Czy Unicredit wci obciony jest obsesj wsppracy z Pirelli na rynku nieruchomoci jak narzuca Profumo. Wracano do bodaj najwikszej afery w ostatnich dziesicioleciach we Woszech, gdy niegdy najwiksza i najzasobniejsza woska spka Telecom Italia wydrenowana zostaa z nieruchomoci o wartoci 30 miliardw euro i jednoczenie zaduona na kolejne 30 miliardw w rekordowym czasie szeciu lat.
W sposb mechaniczny, olbrzymi wikszoci gosw podjto uchway o podwyce kapitau Banku wysokoci do 7,5 miliarda euro. Zgromadzenie w praktyce dao zarzdowi Banku woln rk za jak cen, kiedy i jak dokona podwyki. Czyby wic byo a tylu chtnych? Przeciwnie, problem tkwi w braku inwestorw skonnych zaufa bankowi w sytuacji, gdy kapitay wasne Unicredit nikn z roku na rok niczym kamfora na wietrze. Do powiedzie, e warto Unicredit spada na giedzie w Mediolanie do 13 miliardw euro, podczas gdy Pekao SA wyceniane jest w Warszawie na ponad 8 miliardw euro. Czyby wic caa Grupa Unicredit warta bya mniej bez Pekao SA (tylko 4% portfela kredytw Unicredit przypada na Polsk) , ni samo Pekao SA?! Liczba akcji po kolejnych podwykach kapitaowych wzrosa z ponad 13 miliardw do ponad 19 miliardw (nie liczc ostatniej podwyki, bdcej przedmiotem Zgromadzenia), wpacono ponad 3 miliardy euro gotwki na poczet kapitaw wasnych, podczas gdy warto jednej akcji spada z 6,5 do 0,68 euro w tym samym czasie. Co oznacza, e akcjonariusze Unicredit stracili dotychczas 93% z zaangaowanego kapitau. Po co wic cae to Zgromadzenie, skoro nie ma chtnych na inwestycje, ktra przynosz wycznie straty? Odpowied jest prosta. Unicredit zosta zobowizany przez woski bank centralny i nadzorowi finansowemu, by przed kocem roku przedstawi plan podniesienia kapitau, a do czerwca 2012 taki kapita pozyska. To nic innego jak ultimatum. Dodajmy, e woskie wadze wypeniaj jedynie postanowienia podjte wsplnie przez kraje czonkowskie euro strefy. Banki najpierw maj podj prb pozyskania kapitau od inwestorw prywatnych z rynkw finansowych, w drugim kroku powinny zwrci si o pomoc do pastw macierzystych, by w ostatecznoci aplikowa do tworzonego wanie w ramach Unii Funduszu Stabilnoci Finansowej.
Szef Rady Nadzorczej Unicredit, Niemiec, Dieter Rampl w bezporedniej rozmowie przed Zgromadzeniem z przekonaniem argumentowa o przetrwaniu Euro. Podobnie prezes Unicredit Federico Ghizzoni przerw obrad powici na rozmow z przybyszami z Polski. Nawet nie dopuszcza myli, e podniesienie kapitau mogoby si nie powie. Podkreli, e Unicredit pozbywa si swojego ramienia inwestycyjnego w Londynie i pozycjonuje si teraz jako bank komercyjny.
Co czeka Unicredit? Co czeka Wochy?
Mona posuy si analogi do francusko-belgijskiego Banku Dexia, ktrego nacjonalizacj ogoszono przed niespena dwoma miesicami. Wydane przez Belgw na ratowanie banku 4 miliardw euro gotwki wraz z rzdowymi gwarancjami na kwot 54,5 miliarda euro, spowodoway kolejne obniki ratingw wiarygodno kredytowej i kopoty finansowe caego kraju. Wochy przy zadueniu sigajcym 120% PKB z ca pewnoci nie pozwol sobie na ratowanie hojn rk bankw. Zwaszcza, e ju w pierwszym kwartale przyszego roku czeka ich rolowanie ponad 150 miliardw euro zaduenia, a rentowno dziesicioletnich woskich obligacji ociera si ju teraz o niebezpieczn granic 7%, poza ktr jest tylko przepa.
Tak, oto los Republiki Woskiej cile zwizany jest ze z kondycj woskiego sektora bankowego. Nie ulega najmniejszej wtpliwoci, e adn miar nie starczy pienidzy na ratowanie finansw pastwa i jednoczenie sektora bankowego, a w tym przede wszystkim Unicredit. Co wicej, Wochy w mojej ocenie ju w najbliszych miesicach wystpi ze strefy euro, a Unicredit, po Lehman Brothers, okae si instytucj zbyt du by upa, ktra na przekr tego co twierdz bankowcy, jednak ogosi niewypacalno. Przy kosztach rolowania obligacji Unicredit na poziomie 8% - mieciowym zdaje si to jedynie kwesti czasu. Rynki finansowe wyday ju wyrok!
O ile pastwo woskie czekaj cikie czasy i silne trendy odrodkowe, to sami Wosi nale do najbogatszych obywateli wiata. Jak podaje ostatnio Bloomberg i Associated Press za Bank of Italy: Woskie gospodarstwa domowe nale do najbogatszych i najmniej zaduonych na wiecie wynika z najnowszego raportu Bank of Italy. Ich cakowity majtek wart jest (dane z koca 2010 r.) 9,53 biliona euro (9530 mld euro). Na statystyczn wosk rodzin wypada 400 tys. euro, czyli 1,8 mln z, przy czym dwie trzecie majtku to nieruchomoci. Wosi zgromadzili najwicej majtku w stosunku do swoich dochodw. W 2009 r. ich majtek netto (po odjciu dugw) by 8,3 raza wikszy, ni roczne rozporzdzalne dochody. Dla porwnania w Wielkiej Brytanii byo to nieznacznie ponad 8 razy, we Francji 7,5 raza, w Japonii 7 razy, w Kanadzie 5,5 raza a w USA 4,9 raza. Wochy, jako pastwo, s po Grecji najbardziej zaduone w UE. Tymczasem dug woskich gospodarstw domowych naley do najniszych. W 2009 r. wynis 82 proc. rozporzdzalnych dochodw. Dla porwnania we Francji i Niemczech to ponad 100 proc., w USA 130 proc. a w Wielkiej Brytanii i Japonii 170 proc. Tylko 5 proc. majtku woskie gospodarstwa domowe zainwestoway w obligacje woskiego rzdu.
W strefie euro czy poza ni rzymski lud z ca pewnoci wietnie sobie poradzi, bo naley do najzaradniejszych na wiecie. Jak uczy historia rozliczy te bez zahamowa winnych obecnej zapaci w sektorze publicznym i finansowym. Wosi s niezwykle sceptyczni wobec rzdzcej klasy politycznej. Kilkakrotnie pytani o zdanie na temat nowego premiera Mario Monti odpowiadali niezalenie, acz niemal identycznie: ten premier nie jest i nigdy bdzie moim premierem!.
Lekcja dla Polski
Kilkakrotnie w trakcie mojego pobytu we Woszech wspominaem w rozmowach o poyczce jak ma udzieli Polska Midzynarodowemu Funduszowi Walutowemu z przeznaczeniem na ratowanie krajw euro strefy. Moi rozmwcy doprawdy ubawieni byli naiwnoci polskiego rzdu i NBP, przy czym wykazywali du znajomo tematu. A jako, e w wikszoci byli to finansici wskazywali, e sytuacji Polski wcale nie jest lepsza od sytuacji Woch, o czym wiadcz wysoka cena jak pacimy za wasny dug publiczny (6% w stosunku do 7% dla dziesiciolatek odpowiednio polskich i woskich), wysoki koszt ubezpieczenia (tzw CDS) na wypadek niewypacalnoci kraju, czy w kocu sabo polskie waluty i rosnce lawinowo zaduenie zagraniczne. Pienidze, ktrymi miaby dysponowa MFW z ca pewnoci nie trafi do obywateli woskich, a przeznaczone zostan na ratowanie sektora bankowego we Francji i Niemczech, bowiem oba te kraje poprzez wasne instytucje finansowe przecigay si wykupywaniu suwerennych obligacji woskich i teraz bd musiay ponie wysokie straty. Przysza dewaluacja polskiej zotwki bdzie w ocenie moich rozmwcw tym wiksza im wicej dorzucimy do przepastnego koszyka Merkozy. Zaznaczali oni, e Wochy w zwizku z trudn sytuacj finansw publicznych nie dorzucaj ani grosza do europejskiej zrzutki na francuskie i niemieckie banki. Wosi w peni wiadomi s swej zamonoci. Podstawa ich bogactwa, nieruchomoci na Pwyspie Apeniskim, jak udowadniaj wieki pozostan w cenie. Z widocznym zakopotaniem i zdziwieniem mwili o nieoczekiwanej pomocy z Polski, kraju z poza strefy euro.
Jerzy Bielewicz dla Nasz Dziennik
Postscriptum
Ju tylko formalnie pozostaje przekaza jak gosowaem w imieniu Stowarzyszenia i drobnych woskich akcjonariuszy. Byem przeciwko podwyce kapitaowej w formie zaproponowanej przez zarzd i rad dyrektorw Unicredit. Rekomendowaem by drobni akcjonariusze woskiego banku nie uczestniczyli w podwyce kapitau z prostej przyczyny, e ich interes zostanie zapomniany wobec trudnoci fiskalnych Woch, rozpaczliwej sytuacji samego Unicredit, jak i wielce prawdopodobnego rozpadu euro zony.
Zapraszam do ciekawej dyskusji pod powyszym artykuem.
Pozostaje smutna refleksja nad polityk zagraniczn Tuska i Sikorskiego, jak i liczne, samobjcze deklaracje wejcia do strefy euro, gdy ta si w najlepsze wali.
Euro a za nim zoty osabiaj si dzisiaj w stosunku do dolara. Kryzys nabiera tymczasem cakowicie nowego wymiaru wraz z zaamaniem si produkcji przemysowej w Indiach i silnym spadku eksportu w Chinach.
Jeli w polityce zagranicznej obecnej ekipy doszukiwa si cho odrobiny rozsdku, to deklaracje Tuska i Sikorskiego wiadcz o katastrofalnej sytuacji polskich finansw publicznych. Obaj panowie chcieliby, by Niemcy rozcigny parasol ochronny nad polskimi dugami, ktre w imieniu Polakw zacigna obecna ekipa rzdzca. Naiwne szukanie ratunku z zewntrz przykrywa brak dziaa i parali wewntrzny tego rzdu.
"Bomba" jak Unicredit podoy pod sektor bankowy w Europie to tylko bombka i to choinkowa. Dlaczego? Bo wykazane wanie straty Unicredit maj papierowy charakter i nie maj wpywu na wspczynniki wypacalnoci. Bomba i to atomowa bdzie wtedy kiedy Unicredit i inne europejskie banki zaczn odpisywa straty na suwerennych obligacjach i derywatach. Wtedy bdziemy mieli do czynienia z rzeczywistymi stratami, ktre bd bezporednio wpyway na obnienie wspczynnikw wypacalnoci.
Podpisanie i zatajenie umowy wsplnikw (Projekt Chopin) pomidzy Pekao a Pirelli spowodowao zanienie wartoci przejmowanego Pekao Banku BPH (10 miliardw zotych) a wraz z pomniejszenie zysku Banku Pekao SA w cigu 5 lat (inne transakcje) stanowi kwot conajmniej 16 miliardw zotych. Dochody podatkowe Pastwa Polskiego pomniejszono w ten sposb o grubo ponad 3 miliarda zotych. Architektem Projektu Chopin by ten sam Alesandro Profumo, wczesny prezes Unicredit. Wosi upomnieli si o swoje dochody podatkowe. A Polska?!